99fb7f0e82
- Created a new sitemap.xml file for better SEO. - Added a compressed version of the sitemap as sitemap.xml.gz. - Introduced extra.css for custom styles, including Persian font support (IRANSansX). - Defined font-face rules for regular and bold styles of IRANSansX. - Implemented various text styles and layout adjustments for better readability. - Enhanced Mermaid diagram styles to support Persian text rendering.
53 lines
3.4 KiB
Markdown
53 lines
3.4 KiB
Markdown
# درسنامه ۳-۱: چرا Bash و اسکریپت؟
|
|
|
|
در این درس با مفهوم شِل (Shell)، Bash و اینکه «اسکریپت» دقیقا چیست آشنا میشویم و میبینیم چرا یادگرفتن Bash برای یک کاربر لینوکس (حتی در سطح مبتدی) بسیار مفید است.
|
|
|
|
## شل و Bash یعنی چه؟
|
|
- شِل برنامهای است که دستورات شما را در خط فرمان میگیرد و آنها را اجرا میکند.
|
|
- در بیشتر توزیعهای لینوکس، شل پیشفرض `bash` است.
|
|
- وقتی در ترمینال مینویسید:
|
|
|
|
```bash
|
|
ls
|
|
pwd
|
|
cd Documents
|
|
```
|
|
|
|
این دستورات توسط برنامهٔ `bash` دریافت و اجرا میشوند.
|
|
|
|
## اسکریپت Bash چیست؟
|
|
اسکریپت Bash در واقع یک «فایل متنی ساده» است که در آن چند دستور پشت سر هم نوشته شدهاند و Bash آنها را از بالا به پایین اجرا میکند؛ دقیقا مثل اینکه شما خودتان همان دستورات را یکییکی در ترمینال تایپ کنید.
|
|
|
|
مزیت اسکریپت:
|
|
- کارهای تکراری را فقط یکبار مینویسید و هر وقت لازم شد اجرا میکنید.
|
|
- میتوانید چندین دستور را با هم ترکیب کنید و مثل یک برنامهٔ کوچک در بیاورید.
|
|
- میتوانید به اسکریپت ورودی بدهید، روی آنها شرط بگذارید و خروجی تمیز بگیرید.
|
|
|
|
مثال ذهنی: فرض کنید هر روز باید این سه کار را انجام دهید:
|
|
|
|
1. وارد یک پوشهٔ خاص شوید.
|
|
2. از آن پوشه یک آرشیو `tar.gz` بگیرید.
|
|
3. آرشیو را در یک پوشهٔ بکآپ کپی کنید.
|
|
|
|
اگر این سه دستور را در یک فایل Bash قرار بدهید، هر روز فقط کافی است آن اسکریپت را اجرا کنید تا همهٔ کارها پشت سر هم انجام شوند.
|
|
|
|
## چه کارهایی را میشود با Bash انجام داد؟
|
|
چند نمونهٔ رایج:
|
|
- گرفتن بکآپ ساده از فایلها و پوشهها
|
|
- پاکسازی فایلهای موقت و لاگهای قدیمی
|
|
- اجرای چند برنامه پشت سر هم با تنظیمات مشخص
|
|
- آمادهسازی محیط یک پروژه (ساخت پوشهها، تنظیم مجوزها و ...)
|
|
|
|
در این فصل با مثالهای کوچک و ساده شروع میکنیم تا کمکم ذهن شما به شکل «برنامهنویسی با دستورات لینوکسی» عادت کند.
|
|
|
|
## تمرین کوتاه
|
|
- در یک برگه یا فایل متنی، سه کار تکراری که معمولا در ترمینال انجام میدهید را بنویسید؛ مثلا:
|
|
- ساختن یک پوشه
|
|
- رفتن داخل آن
|
|
- ساختن چند فایل خالی
|
|
- کنار هر کار، دستور مربوط به آن را بنویسید (`mkdir`, `cd`, `touch` و ...).
|
|
- به این فکر کنید که اگر این سه دستور پشت سر هم در یک فایل متنی باشند، چقدر راحتتر میتوانید آن کار را تکرار کنید.
|
|
|
|
در درس بعد، اولین اسکریپت Bash خود را میسازیم و آن را اجرا میکنیم.
|
|
|