Files
khorasan-doc/docs/lesson2-1.md
T
nearology 99fb7f0e82 Add sitemap and styles for Persian font integration
- Created a new sitemap.xml file for better SEO.
- Added a compressed version of the sitemap as sitemap.xml.gz.
- Introduced extra.css for custom styles, including Persian font support (IRANSansX).
- Defined font-face rules for regular and bold styles of IRANSansX.
- Implemented various text styles and layout adjustments for better readability.
- Enhanced Mermaid diagram styles to support Persian text rendering.
2026-04-28 15:27:18 +03:30

2.1 KiB

درسنامه ۲-۱: آشنایی با file و du

در این درس با دو ابزار کاربردی برای شناخت نوع فایل و بررسی فضای اشغال‌شده آشنا می‌شویم.

file — تشخیص نوع فایل

  • کار: تشخیص نوع واقعی فایل (متنی، باینری، اسکریپت، عکس و ...).
  • موارد استفادهٔ رایج:
file README.md
file /bin/ls
file -b image.png        # فقط نوع، بدون نام فایل
file -i report.pdf       # نمایش MIME type

نکته: پسوند همیشه قابل اعتماد نیست؛ file محتوای واقعی را بررسی می‌کند.

du — میزان فضای اشغال‌شده

  • کار: نمایش اندازهٔ فایل/دایرکتوری بر روی دیسک.
  • گزینه‌های مفید:
du -h .                  # اندازهٔ اقلام در مسیر جاری (خوانا)
du -sh .                 # فقط جمع کل پوشهٔ جاری
du -h --max-depth=1 ~    # اندازهٔ زیردایرکتوری‌ها تا یک عمق

تفاوت با df: دستور df فضای آزاد/مصرفی پارتیشن را نشان می‌دهد، نه یک پوشهٔ خاص.

تمرین کوتاه

  • نوع چند فایل مختلف در سیستم را با file بررسی کنید.
  • اندازهٔ پوشهٔ Downloads خود را با du -sh ~/Downloads ببینید.

نکات و مثال‌های بیشتر

  • برای چند فایل باهم:

    file *.png
    du -sh ~/Projects/*
    
  • تفکیک بزرگ‌ترین پوشه‌ها در یک مسیر (نمای کلی سریع):

    du -h --max-depth=1 ~/Downloads | sort -h
    
  • بررسی نوع فایل ناشناس که پسوند ندارد:

    file unknown_file
    
  • مقایسهٔ size ظاهری vs. فضای دیسک (Sparse Files):

    ls -lh bigfile
    du -h bigfile
    

خطاهای رایج

  • اشتباه گرفتن du با df: اولی اندازهٔ مسیر را می‌دهد، دومی وضعیت پارتیشن را.
  • فراموش کردن -h و خوانایی خروجی.