nearology/khorasan-doc
1
0
Fork 0
Code Issues Pull Requests Actions Packages Projects Releases Wiki Activity
Files
main
khorasan-doc/khorasan/lesson3/index.html
T
nearology 99fb7f0e82 Add sitemap and styles for Persian font integration 
- Created a new sitemap.xml file for better SEO.
- Added a compressed version of the sitemap as sitemap.xml.gz.
- Introduced extra.css for custom styles, including Persian font support (IRANSansX).
- Defined font-face rules for regular and bold styles of IRANSansX.
- Implemented various text styles and layout adjustments for better readability.
- Enhanced Mermaid diagram styles to support Persian text rendering.
2026-04-28 15:27:18 +03:30

2374 lines
48 KiB
HTML
Raw Permalink Blame History

<!doctype html>
<html lang="fa" class="no-js">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width,initial-scale=1">
<link rel="prev" href="../lesson2/">
<link rel="next" href="../lesson4/">
<link rel="icon" href="../assets/images/favicon.png">
<meta name="generator" content="mkdocs-1.6.1, mkdocs-material-9.7.6">
<title>درسنامه ۳: دستور ls - کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل</title>
<link rel="stylesheet" href="../assets/stylesheets/main.484c7ddc.min.css">
<link rel="stylesheet" href="../assets/stylesheets/palette.ab4e12ef.min.css">
<link rel="stylesheet" href="../stylesheets/extra.css">
<script>__md_scope=new URL("..",location),__md_hash=e=>[...e].reduce(((e,_)=>(e<<5)-e+_.charCodeAt(0)),0),__md_get=(e,_=localStorage,t=__md_scope)=>JSON.parse(_.getItem(t.pathname+"."+e)),__md_set=(e,_,t=localStorage,a=__md_scope)=>{try{t.setItem(a.pathname+"."+e,JSON.stringify(_))}catch(e){}}</script>
</head>
<body dir="rtl" data-md-color-scheme="default" data-md-color-primary="indigo" data-md-color-accent="indigo">
<input class="md-toggle" data-md-toggle="drawer" type="checkbox" id="__drawer" autocomplete="off">
<input class="md-toggle" data-md-toggle="search" type="checkbox" id="__search" autocomplete="off">
<label class="md-overlay" for="__drawer"></label>
<div data-md-component="skip">
<a href="#ls" class="md-skip">
پرش به محتویات
</a>
</div>
<div data-md-component="announce">
</div>
<header class="md-header md-header--shadow" data-md-component="header">
<nav class="md-header__inner md-grid" aria-label="سرتیتر">
<a href=".." title="کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل" class="md-header__button md-logo" aria-label="کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل" data-md-component="logo">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M12 8a3 3 0 0 0 3-3 3 3 0 0 0-3-3 3 3 0 0 0-3 3 3 3 0 0 0 3 3m0 3.54C9.64 9.35 6.5 8 3 8v11c3.5 0 6.64 1.35 9 3.54 2.36-2.19 5.5-3.54 9-3.54V8c-3.5 0-6.64 1.35-9 3.54"/></svg>
</a>
<label class="md-header__button md-icon" for="__drawer">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M3 6h18v2H3zm0 5h18v2H3zm0 5h18v2H3z"/></svg>
</label>
<div class="md-header__title" data-md-component="header-title">
<div class="md-header__ellipsis">
<div class="md-header__topic">
<span class="md-ellipsis">
کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل
</span>
</div>
<div class="md-header__topic" data-md-component="header-topic">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳: دستور ls
</span>
</div>
</div>
</div>
<form class="md-header__option" data-md-component="palette">
<input class="md-option" data-md-color-media="" data-md-color-scheme="default" data-md-color-primary="indigo" data-md-color-accent="indigo" aria-label="Switch to dark mode" type="radio" name="__palette" id="__palette_0">
<label class="md-header__button md-icon" title="Switch to dark mode" for="__palette_1" hidden>
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M12 8a4 4 0 0 0-4 4 4 4 0 0 0 4 4 4 4 0 0 0 4-4 4 4 0 0 0-4-4m0 10a6 6 0 0 1-6-6 6 6 0 0 1 6-6 6 6 0 0 1 6 6 6 6 0 0 1-6 6m8-9.31V4h-4.69L12 .69 8.69 4H4v4.69L.69 12 4 15.31V20h4.69L12 23.31 15.31 20H20v-4.69L23.31 12z"/></svg>
</label>
<input class="md-option" data-md-color-media="" data-md-color-scheme="slate" data-md-color-primary="indigo" data-md-color-accent="indigo" aria-label="Switch to light mode" type="radio" name="__palette" id="__palette_1">
<label class="md-header__button md-icon" title="Switch to light mode" for="__palette_0" hidden>
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M12 18c-.89 0-1.74-.2-2.5-.55C11.56 16.5 13 14.42 13 12s-1.44-4.5-3.5-5.45C10.26 6.2 11.11 6 12 6a6 6 0 0 1 6 6 6 6 0 0 1-6 6m8-9.31V4h-4.69L12 .69 8.69 4H4v4.69L.69 12 4 15.31V20h4.69L12 23.31 15.31 20H20v-4.69L23.31 12z"/></svg>
</label>
</form>
<script>var palette=__md_get("__palette");if(palette&&palette.color){if("(prefers-color-scheme)"===palette.color.media){var media=matchMedia("(prefers-color-scheme: light)"),input=document.querySelector(media.matches?"[data-md-color-media='(prefers-color-scheme: light)']":"[data-md-color-media='(prefers-color-scheme: dark)']");palette.color.media=input.getAttribute("data-md-color-media"),palette.color.scheme=input.getAttribute("data-md-color-scheme"),palette.color.primary=input.getAttribute("data-md-color-primary"),palette.color.accent=input.getAttribute("data-md-color-accent")}for(var[key,value]of Object.entries(palette.color))document.body.setAttribute("data-md-color-"+key,value)}</script>
<label class="md-header__button md-icon" for="__search">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M9.5 3A6.5 6.5 0 0 1 16 9.5c0 1.61-.59 3.09-1.56 4.23l.27.27h.79l5 5-1.5 1.5-5-5v-.79l-.27-.27A6.52 6.52 0 0 1 9.5 16 6.5 6.5 0 0 1 3 9.5 6.5 6.5 0 0 1 9.5 3m0 2C7 5 5 7 5 9.5S7 14 9.5 14 14 12 14 9.5 12 5 9.5 5"/></svg>
</label>
<div class="md-search" data-md-component="search" role="dialog">
<label class="md-search__overlay" for="__search"></label>
<div class="md-search__inner" role="search">
<form class="md-search__form" name="search">
<input type="text" class="md-search__input" name="query" aria-label="جستجو" placeholder="جستجو" autocapitalize="off" autocorrect="off" autocomplete="off" spellcheck="false" data-md-component="search-query" required>
<label class="md-search__icon md-icon" for="__search">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M9.5 3A6.5 6.5 0 0 1 16 9.5c0 1.61-.59 3.09-1.56 4.23l.27.27h.79l5 5-1.5 1.5-5-5v-.79l-.27-.27A6.52 6.52 0 0 1 9.5 16 6.5 6.5 0 0 1 3 9.5 6.5 6.5 0 0 1 9.5 3m0 2C7 5 5 7 5 9.5S7 14 9.5 14 14 12 14 9.5 12 5 9.5 5"/></svg>
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M20 11v2H8l5.5 5.5-1.42 1.42L4.16 12l7.92-7.92L13.5 5.5 8 11z"/></svg>
</label>
<nav class="md-search__options" aria-label="جستجو">
<button type="reset" class="md-search__icon md-icon" title="بازنشانی" aria-label="بازنشانی" tabindex="-1">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M19 6.41 17.59 5 12 10.59 6.41 5 5 6.41 10.59 12 5 17.59 6.41 19 12 13.41 17.59 19 19 17.59 13.41 12z"/></svg>
</button>
</nav>
</form>
<div class="md-search__output">
<div class="md-search__scrollwrap" tabindex="0" data-md-scrollfix>
<div class="md-search-result" data-md-component="search-result">
<div class="md-search-result__meta">
راه‌اندازی جستجو
</div>
<ol class="md-search-result__list" role="presentation"></ol>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</header>
<div class="md-container" data-md-component="container">
<main class="md-main" data-md-component="main">
<div class="md-main__inner md-grid">
<div class="md-sidebar md-sidebar--primary" data-md-component="sidebar" data-md-type="navigation" >
<div class="md-sidebar__scrollwrap">
<div class="md-sidebar__inner">
<nav class="md-nav md-nav--primary" aria-label="هدایت" data-md-level="0">
<label class="md-nav__title" for="__drawer">
<a href=".." title="کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل" class="md-nav__button md-logo" aria-label="کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل" data-md-component="logo">
<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 24 24"><path d="M12 8a3 3 0 0 0 3-3 3 3 0 0 0-3-3 3 3 0 0 0-3 3 3 3 0 0 0 3 3m0 3.54C9.64 9.35 6.5 8 3 8v11c3.5 0 6.64 1.35 9 3.54 2.36-2.19 5.5-3.54 9-3.54V8c-3.5 0-6.64 1.35-9 3.54"/></svg>
</a>
کارگاه آزمایشگاه سیستم عامل
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item md-nav__item--active md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_1" checked>
<label class="md-nav__link" for="__nav_1" id="__nav_1_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📚 فصل یک
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="1" aria-labelledby="__nav_1_label" aria-expanded="true">
<label class="md-nav__title" for="__nav_1">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📚 فصل یک
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../chapter1/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
📄 معرفی فصل
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--active md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_1_2" checked>
<label class="md-nav__link" for="__nav_1_2" id="__nav_1_2_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📘 درسنامه‌ها
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="2" aria-labelledby="__nav_1_2_label" aria-expanded="true">
<label class="md-nav__title" for="__nav_1_2">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📘 درسنامه‌ها
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson1/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۱: دستورات pwd و cd
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲: ساختار کلی دستورات در لینوکس
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--active">
<input class="md-nav__toggle md-toggle" type="checkbox" id="__toc">
<label class="md-nav__link md-nav__link--active" for="__toc">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳: دستور ls
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<a href="./" class="md-nav__link md-nav__link--active">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳: دستور ls
</span>
</a>
<nav class="md-nav md-nav--secondary" aria-label="فهرست موضوعات">
<label class="md-nav__title" for="__toc">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
فهرست موضوعات
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-component="toc" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_1" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
اجرای ساده
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-t" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -t
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-l" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -l
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-a" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -a
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-r" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -r
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_2" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
ترکیب گزینه‌ها
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-h" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -h
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_3" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
جمع‌بندی
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson4/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۴: مدیریت تاریخچه و صفحهٔ ترمینال
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson5/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۵: ساخت و حذف دایرکتوری‌ها
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson6/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۶: ساخت فایل و نمایش محتوا با touch و cat
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson7/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۷: مدیریت فایل‌ها با cp، mv و rm
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson8/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۸: مستندات دستورات و یادگیری عمیق در لینوکس
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson9/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۹: مدیریت تاریخ و تقویم با date و cal
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson10/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۱۰: استاندارد استریم‌ها در لینوکس
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson11/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۱۱: ساخت پایپ‌لاین در خط فرمان لینوکس
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_1_3" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_1_3" id="__nav_1_3_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
🧩 تمرین‌ها
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="2" aria-labelledby="__nav_1_3_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_1_3">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
🧩 تمرین‌ها
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise1/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۱: دیدن سخت
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise2/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۲: بازی بازی
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise3/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۳: دفترچه تیمی
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise4/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۴: بایگانی پروژه
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise5/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۵: شکار گزینهٔ درست
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise6/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۶: تقویم تیم پشتیبان
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise7/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۷: پایپ‌لاین خطاگیر
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise8/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۸: یادداشتِ مریخی
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise9/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۹: مرکز پشتیبانی و cat
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise10/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۱۰: ادغامگرِ گزارش‌ها
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_2" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_2" id="__nav_2_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📚 فصل دو
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="1" aria-labelledby="__nav_2_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_2">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📚 فصل دو
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../chapter2/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
📄 معرفی فصل
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_2_2" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_2_2" id="__nav_2_2_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📘 درسنامه‌ها
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="2" aria-labelledby="__nav_2_2_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_2_2">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📘 درسنامه‌ها
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-1/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۱: آشنایی با file و du
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-2/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۲: ادیتورهای پیش‌فرض لینوکس (nano و vim)
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-3/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۳: دایرکتوری‌های مهم و ساختار فایل‌بندی لینوکس
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-4/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۴: مشاهدهٔ محتوا با more، less، head و tail
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-5/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۵: برش متن با cut
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-6/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۶: مرتب‌سازی و شمارش با sort و wc
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-7/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۷: جست‌وجو در متن با grep
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-8/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۸: جست‌وجوی فایل‌ها با find
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-9/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۹: وایلدکاردها (Wildcards) در شل
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-10/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۱۰: فشرده‌سازی و آرشیو فایل‌ها
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson2-11/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۲-۱۱: مقدمه‌ای بر awk
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_3" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_3" id="__nav_3_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📚 فصل سه
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="1" aria-labelledby="__nav_3_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_3">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📚 فصل سه
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../chapter3/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
📄 معرفی فصل
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_3_2" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_3_2" id="__nav_3_2_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
📘 درسنامه‌ها
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="2" aria-labelledby="__nav_3_2_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_3_2">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
📘 درسنامه‌ها
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-1/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۱: چرا Bash و اسکریپت؟
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-2/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۲: ساخت اولین اسکریپت Bash
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-3/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۳: متغیرها در Bash
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-4/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۴: گرفتن ورودی از کاربر و آرگومان‌ها
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-5/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۵: شرط‌ها در Bash (if)
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-6/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۶: مجوز اجرا و اجرای اسکریپت
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-7/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۷: حلقه‌ها در Bash (for و while)
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-8/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۸: ساخت منوی ساده با case و حلقه
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../lesson3-9/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
درسنامه ۳-۹: توابع در Bash و تمیزکردن اسکریپت‌ها
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
<li class="md-nav__item md-nav__item--nested">
<input class="md-nav__toggle md-toggle " type="checkbox" id="__nav_3_3" >
<label class="md-nav__link" for="__nav_3_3" id="__nav_3_3_label" tabindex="0">
<span class="md-ellipsis">
🧩 تمرین‌ها
</span>
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
</label>
<nav class="md-nav" data-md-level="2" aria-labelledby="__nav_3_3_label" aria-expanded="false">
<label class="md-nav__title" for="__nav_3_3">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
🧩 تمرین‌ها
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise8/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۸: یادداشتِ مریخی
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise9/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۹: مرکز پشتیبانی و cat
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="../exercise10/" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
تمرین ۱۰: ادغامگرِ گزارش‌ها
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
</ul>
</nav>
</li>
</ul>
</nav>
</div>
</div>
</div>
<div class="md-sidebar md-sidebar--secondary" data-md-component="sidebar" data-md-type="toc" >
<div class="md-sidebar__scrollwrap">
<div class="md-sidebar__inner">
<nav class="md-nav md-nav--secondary" aria-label="فهرست موضوعات">
<label class="md-nav__title" for="__toc">
<span class="md-nav__icon md-icon"></span>
فهرست موضوعات
</label>
<ul class="md-nav__list" data-md-component="toc" data-md-scrollfix>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_1" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
اجرای ساده
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-t" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -t
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-l" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -l
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-a" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -a
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-r" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -r
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_2" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
ترکیب گزینه‌ها
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#-h" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
گزینهٔ -h
</span>
</a>
</li>
<li class="md-nav__item">
<a href="#_3" class="md-nav__link">
<span class="md-ellipsis">
جمع‌بندی
</span>
</a>
</li>
</ul>
</nav>
</div>
</div>
</div>
<div class="md-content" data-md-component="content">
<article class="md-content__inner md-typeset">
<h1 id="ls">درسنامه ۳: دستور <code>ls</code></h1>
<p>دستور <code>ls</code> مخفف <em>list</em> است و محتویات یک دایرکتوری را نمایش می‌دهد. اگر هیچ گزینه یا آرگومانی همراه آن نباشد، فایل‌ها و پوشه‌های دایرکتوری فعلی را به صورت مرتب‌شدهٔ الفبایی نشان می‌دهد.</p>
<h2 id="_1">اجرای ساده</h2>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-0-1"><a id="__codelineno-0-1" name="__codelineno-0-1" href="#__codelineno-0-1"></a>$<span class="w"> </span>ls
</span><span id="__span-0-2"><a id="__codelineno-0-2" name="__codelineno-0-2" href="#__codelineno-0-2"></a>Documents<span class="w"> </span>Downloads<span class="w"> </span>Pictures<span class="w"> </span>README.md
</span></code></pre></div>
<p>در ترمینال گنو/لینوکس (مثلا Ubuntu) رنگ‌ها معنا دارند: دایرکتوری‌ها معمولا به رنگ آبی، فایل‌های اجرایی به سبز، آرشیوها به قرمز و فایل‌های معمولی به سفید نشان داده می‌شوند. تم رنگی قابل سفارشی‌سازی است اما ایدهٔ کلی تفکیک نوع فایل با رنگ ثابت است.</p>
<h2 id="-t">گزینهٔ <code>-t</code></h2>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-1-1"><a id="__codelineno-1-1" name="__codelineno-1-1" href="#__codelineno-1-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-t
</span><span id="__span-1-2"><a id="__codelineno-1-2" name="__codelineno-1-2" href="#__codelineno-1-2"></a>report.txt<span class="w"> </span>log.txt<span class="w"> </span>archive.tar<span class="w"> </span>notes.md
</span></code></pre></div>
<p>نتیجه بر پایهٔ زمان آخرین تغییر (Modification Time) مرتب می‌شود و جدیدترین آیتم‌ها ابتدا می‌آیند. ترکیب این گزینه با گزینه‌های دیگر (مانند <code>-l</code>) اطلاعات کامل‌تری فراهم می‌کند.</p>
<h2 id="-l">گزینهٔ <code>-l</code></h2>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-2-1"><a id="__codelineno-2-1" name="__codelineno-2-1" href="#__codelineno-2-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-l
</span><span id="__span-2-2"><a id="__codelineno-2-2" name="__codelineno-2-2" href="#__codelineno-2-2"></a>-rw-r--r--<span class="w"> </span><span class="m">1</span><span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>user<span class="w"> </span><span class="m">842</span><span class="w"> </span>Jan<span class="w"> </span><span class="m">18</span><span class="w"> </span><span class="m">10</span>:22<span class="w"> </span>notes.md
</span><span id="__span-2-3"><a id="__codelineno-2-3" name="__codelineno-2-3" href="#__codelineno-2-3"></a>-rw-r--r--<span class="w"> </span><span class="m">1</span><span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>user<span class="w"> </span><span class="m">12560</span><span class="w"> </span>Jan<span class="w"> </span><span class="m">15</span><span class="w"> </span><span class="m">22</span>:41<span class="w"> </span>log.txt
</span><span id="__span-2-4"><a id="__codelineno-2-4" name="__codelineno-2-4" href="#__codelineno-2-4"></a>-rw-r--r--<span class="w"> </span><span class="m">1</span><span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>user<span class="w"> </span><span class="m">2048</span><span class="w"> </span>Jan<span class="w"> </span><span class="m">12</span><span class="w"> </span><span class="m">09</span>:05<span class="w"> </span>report.txt
</span></code></pre></div>
<p>خروجی «لیست طولانی» شامل ستون‌هایی برای مجوزها، تعداد لینک‌های سخت، مالک، گروه، اندازه فایل (بر حسب بایت)، مهر زمانی آخرین تغییر و نام فایل است. این شکل برای بررسی دقیق دسترسی‌ها و ابعاد فایل‌ها بسیار مفید است.</p>
<h2 id="-a">گزینهٔ <code>-a</code></h2>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-3-1"><a id="__codelineno-3-1" name="__codelineno-3-1" href="#__codelineno-3-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-a
</span><span id="__span-3-2"><a id="__codelineno-3-2" name="__codelineno-3-2" href="#__codelineno-3-2"></a>.<span class="w"> </span>..<span class="w"> </span>.bashrc<span class="w"> </span>.cache<span class="w"> </span>Documents<span class="w"> </span>Downloads<span class="w"> </span>README.md
</span></code></pre></div>
<p>آیتم‌هایی که نام‌شان با نقطه (<code>.</code>) شروع می‌شود، به طور پیش‌فرض مخفی هستند. با <code>-a</code> تمام فایل‌ها و دایرکتوری‌ها نمایش داده می‌شوند. در این خروجی دو ورودی ویژه می‌بینیم:</p>
<ul>
<li><code>.</code>: دایرکتوری فعلی</li>
<li><code>..</code>: دایرکتوری والد</li>
</ul>
<p>برای بازگشت به والد از دستور <code>cd ..</code> استفاده کنید و حتما پس از جابه‌جایی با <code>pwd</code> مسیر جدید را بررسی کنید.</p>
<h2 id="-r">گزینهٔ <code>-r</code></h2>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-4-1"><a id="__codelineno-4-1" name="__codelineno-4-1" href="#__codelineno-4-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-r
</span><span id="__span-4-2"><a id="__codelineno-4-2" name="__codelineno-4-2" href="#__codelineno-4-2"></a>notes.md<span class="w"> </span>log.txt<span class="w"> </span>report.txt<span class="w"> </span>archive.tar
</span></code></pre></div>
<p>نتایج در ترتیب معکوس نمایش داده می‌شوند. این گزینه با سایر گزینه‌ها نیز قابل ترکیب است. دقت کنید که <code>-r</code> با حرف کوچک تنها ترتیب را معکوس می‌کند، در حالی‌که <code>-R</code> (حرف بزرگ) رفتاری کاملا متفاوت دارد: محتوای دایرکتوری فعلی و تمام زیردایرکتوری‌ها را به صورت بازگشتی فهرست می‌کند.</p>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-5-1"><a id="__codelineno-5-1" name="__codelineno-5-1" href="#__codelineno-5-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-R
</span><span id="__span-5-2"><a id="__codelineno-5-2" name="__codelineno-5-2" href="#__codelineno-5-2"></a>.:
</span><span id="__span-5-3"><a id="__codelineno-5-3" name="__codelineno-5-3" href="#__codelineno-5-3"></a>Documents<span class="w"> </span>Downloads<span class="w"> </span>Pictures
</span><span id="__span-5-4"><a id="__codelineno-5-4" name="__codelineno-5-4" href="#__codelineno-5-4"></a>
</span><span id="__span-5-5"><a id="__codelineno-5-5" name="__codelineno-5-5" href="#__codelineno-5-5"></a>./Documents:
</span><span id="__span-5-6"><a id="__codelineno-5-6" name="__codelineno-5-6" href="#__codelineno-5-6"></a>report.txt<span class="w"> </span>summary.md
</span></code></pre></div>
<h2 id="_2">ترکیب گزینه‌ها</h2>
<p>گزینه‌ها را می‌توان جداگانه یا ترکیبی نوشت:</p>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-6-1"><a id="__codelineno-6-1" name="__codelineno-6-1" href="#__codelineno-6-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-l<span class="w"> </span>-t
</span><span id="__span-6-2"><a id="__codelineno-6-2" name="__codelineno-6-2" href="#__codelineno-6-2"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-lt
</span></code></pre></div>
<p>هر دو فرمان بالا خروجی لیست طولانی را بر اساس زمان تغییر مرتب می‌کنند. افزودن <code>-r</code> آن را معکوس می‌کند:</p>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-7-1"><a id="__codelineno-7-1" name="__codelineno-7-1" href="#__codelineno-7-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-ltr
</span></code></pre></div>
<p>این ترکیب برای دیدن قدیمی‌ترین فایل‌ها در ابتدا کاربردی است.</p>
<h2 id="-h">گزینهٔ <code>-h</code></h2>
<p>خروجی <code>-l</code> اندازه فایل را بر حسب بایت نشان می‌دهد. برای نمایش اندازه به صورت قابل‌خواندن (مانند KB، MB یا GB) از <code>-h</code> استفاده کنید. این گزینه را معمولا همراه <code>-l</code> به کار می‌برند:</p>
<div class="language-bash highlight"><pre><span></span><code><span id="__span-8-1"><a id="__codelineno-8-1" name="__codelineno-8-1" href="#__codelineno-8-1"></a>$<span class="w"> </span>ls<span class="w"> </span>-lh
</span><span id="__span-8-2"><a id="__codelineno-8-2" name="__codelineno-8-2" href="#__codelineno-8-2"></a>-rw-r--r--<span class="w"> </span><span class="m">1</span><span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>user<span class="w"> </span><span class="m">2</span>.0K<span class="w"> </span>Jan<span class="w"> </span><span class="m">18</span><span class="w"> </span><span class="m">10</span>:22<span class="w"> </span>notes.md
</span><span id="__span-8-3"><a id="__codelineno-8-3" name="__codelineno-8-3" href="#__codelineno-8-3"></a>-rw-r--r--<span class="w"> </span><span class="m">1</span><span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>user<span class="w"> </span>12K<span class="w"> </span>Jan<span class="w"> </span><span class="m">15</span><span class="w"> </span><span class="m">22</span>:41<span class="w"> </span>log.txt
</span></code></pre></div>
<h2 id="_3">جمع‌بندی</h2>
<ul>
<li><code>ls</code> ابزار اصلی پیمایش سریع در ساختار دایرکتوری است.</li>
<li>گزینه‌های <code>-t</code>, <code>-l</code>, <code>-a</code>, <code>-r</code>, <code>-R</code>, <code>-h</code> رفتار آن را برای نیازهای مختلف تغییر می‌دهند.</li>
<li>می‌توانید گزینه‌ها را ترکیب کنید تا خروجی مناسب سناریوی خود را بسازید؛ مثلا <code>ls -alh</code> برای دیدن همهٔ فایل‌ها با جزئیات کامل و اندازهٔ خوانا.</li>
</ul>
<p>در درسنامهٔ بعدی مفاهیم تکمیلی پیمایش و گزینه‌های پیشرفتهٔ بیشتری را خواهیم دید.</p>
</article>
</div>
<script>var target=document.getElementById(location.hash.slice(1));target&&target.name&&(target.checked=target.name.startsWith("__tabbed_"))</script>
</div>
</main>
<footer class="md-footer">
<div class="md-footer-meta md-typeset">
<div class="md-footer-meta__inner md-grid">
<div class="md-copyright">
Made with
<a href="https://squidfunk.github.io/mkdocs-material/" target="_blank" rel="noopener">
Material for MkDocs
</a>
</div>
</div>
</div>
</footer>
</div>
<div class="md-dialog" data-md-component="dialog">
<div class="md-dialog__inner md-typeset"></div>
</div>
<script id="__config" type="application/json">{"annotate": null, "base": "..", "features": [], "search": "../assets/javascripts/workers/search.2c215733.min.js", "tags": null, "translations": {"clipboard.copied": "\u06a9\u067e\u06cc \u0634\u062f", "clipboard.copy": "\u06a9\u067e\u06cc \u06a9\u0631\u062f\u0646", "search.result.more.one": "1 \u0645\u0648\u0631\u062f \u062f\u06cc\u06af\u0631 \u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0635\u0641\u062d\u0647", "search.result.more.other": "# \u0645\u0648\u0631\u062f \u062f\u06cc\u06af\u0631 \u062f\u0631 \u0627\u06cc\u0646 \u0635\u0641\u062d\u0647", "search.result.none": "\u0633\u0646\u062f\u06cc \u06cc\u0627\u0641\u062a \u0646\u0634\u062f", "search.result.one": "1 \u0633\u0646\u062f \u06cc\u0627\u0641\u062a \u0634\u062f", "search.result.other": "# \u0633\u0646\u062f \u06cc\u0627\u0641\u062a \u0634\u062f", "search.result.placeholder": "\u0628\u0631\u0627\u06cc \u0634\u0631\u0648\u0639 \u062c\u0633\u062a\u062c\u0648 \u062a\u0627\u06cc\u067e \u06a9\u0646\u06cc\u062f", "search.result.term.missing": "\u0645\u0648\u062c\u0648\u062f \u0646\u06cc\u0633\u062a", "select.version": "\u0627\u0646\u062a\u062e\u0627\u0628 \u0648\u06cc\u0631\u0627\u06cc\u0634"}, "version": null}</script>
<script src="../assets/javascripts/bundle.79ae519e.min.js"></script>
<script src="https://unpkg.com/mermaid@11.10.1/dist/mermaid.min.js"></script>
<script src="../javascripts/mermaid-init.js"></script>
<script src="../javascripts/mathjax.js"></script>
<script src="https://unpkg.com/mathjax@3/es5/tex-mml-chtml.js"></script>
</body>
</html>
Reference in New Issue View Git Blame Copy Permalink