درسنامه ۳-۴: گرفتن ورودی از کاربر و آرگومان‌ها

در این درس یاد می‌گیریم اسکریپت فقط با مقدارهای ثابت کار نکند، بلکه از کاربر ورودی بگیرد یا هنگام اجرا از خط فرمان آرگومان دریافت کند.

گرفتن ورودی تعاملی با read

برای گرفتن ورودی از کاربر از دستور read استفاده می‌کنیم.

شکل ساده:

read NAME
echo "Hello $NAME!"

در این حالت، Bash منتظر می‌ماند تا کاربر چیزی بنویسد و Enter بزند؛ مقدار وارد شده در متغیر NAME ذخیره می‌شود.

معمولا قبل از گرفتن ورودی، پیامی به کاربر نشان می‌دهیم تا بداند چه باید بنویسد. برای این کار از گزینهٔ -p استفاده می‌کنیم:

#!/bin/bash
read -p "اسم شما چیه؟ " NAME
echo "Welcome, $NAME!"

هنگام اجرا:

bash ask_name.sh

اسکریپت پیام را نمایش می‌دهد، منتظر ورودی می‌ماند و سپس پاسخ را در خروجی استفاده می‌کند.

می‌توانیم چند بار read صدا بزنیم یا چند متغیر را هم‌زمان پر کنیم:

#!/bin/bash
read -p "اسم شما؟ " NAME
read -p "شهری که توش زندگی می‌کنید؟ " CITY

echo "Hello $NAME from $CITY!"

یا به صورت یک‌جا:

read -p "اسم و نام خانوادگی؟ " FIRST LAST
echo "Hello $FIRST $LAST"

علاوه بر گرفتن ورودی هنگام اجرا، می‌توانیم مقدارها را به صورت «آرگومان» هنگام صدا زدن اسکریپت بفرستیم.

مثال:

#!/bin/bash
NAME="$1"
echo "Hello $NAME!"

اگر این فایل را hello_arg.sh بنامید، هنگام اجرا:

bash hello_arg.sh Ali

خروجی:

سلام Ali!

اگر آرگومانی نفرستید، متغیر NAME خالی خواهد بود.

یک الگوی سادهٔ رایج: - اگر کاربر هنگام اجرا آرگومان فرستاد، از آن استفاده کن. - اگر نه، از او سوال بپرس.

نمونهٔ ساده:

#!/bin/bash

if [ -z "$1" ]; then
  read -p "اسم شما چیه؟ " NAME
else
  NAME="$1"
fi

echo "Hello $NAME!"

در این مثال، -z یعنی «رشته خالی است».

اسکریپتی بنویسید که:
اگر هنگام اجرا نام کاربر به عنوان آرگومان داده شده بود، مستقیم از آن استفاده کند.
اگر آرگومان خالی بود، با read -p نام را از کاربر بپرسد.
نسخه‌ای دیگر بنویسید که هم نام و هم شهر را از کاربر بگیرد و در یک جمله نشان دهد.

در درس بعد، از همین ورودی‌ها برای تصمیم‌گیری با استفاده از شرط‌ها (if) استفاده می‌کنیم.