درسنامه ۳-۲: ساخت اولین اسکریپت Bash

در این درس اولین اسکریپت Bash خود را می‌سازید. می‌بینید که اسکریپت، چیزی فراتر از یک فایل متنی ساده نیست که چند دستور داخل آن نوشته شده است.

گام ۱: ساخت فایل اسکریپت

به یک دایرکتوری دلخواه (مثلا پوشهٔ خانگی خودتان) بروید:

cd ~

سپس با یک ادیتور ساده مثل nano یک فایل جدید باز کنید:

nano hello.sh

نام فایل مهم نیست، اما استفاده از پسوند .sh کمک می‌کند راحت تشخیص دهید فایل یک اسکریپت است.

گام ۲: اضافه‌کردن shebang و دستورات

در فایل hello.sh این خطوط را بنویسید:

#!/bin/bash
echo "Hello! This is my first Bash script."

توضیح: - خط اول (#!/bin/bash) را شبانگ (Shebang) می‌نامند و به سیستم می‌گوید این فایل باید با برنامهٔ bash اجرا شود. - خط دوم یک دستور معمولی echo است که یک متن را روی صفحه چاپ می‌کند.

گام ۳: ذخیره و خروج از ادیتور

اگر از nano استفاده می‌کنید: - برای ذخیره: Ctrl + O سپس Enter - برای خروج: Ctrl + X

الان در دایرکتوری فعلی باید فایلی به نام hello.sh داشته باشید:

ls

گام ۴: اجرای اسکریپت با bash

ساده‌ترین روش برای اجرای اسکریپت، استفادهٔ مستقیم از دستور bash است:

bash hello.sh

اگر همه چیز درست باشد، باید پیام زیر را ببینید:

سلام! این اولین اسکریپت Bash من است.

در این مرحله هنوز لازم نیست نگران مجوز اجرا (chmod) باشید؛ چون به bash می‌گویید این فایل را بخوان و اجرا کن.

نکات مقدماتی مهم

• اسکریپت Bash فایل متنی ساده است؛ آن را با ادیتورهای متن (مثل nano, vim, gedit) بسازید، نه با برنامه‌هایی مثل Word.
• بهتر است نام فایل کوتاه و معنی‌دار باشد؛ مثلا backup.sh, setup.sh, welcome.sh.
• برای تمرین، اسکریپت‌ها را در پوشه‌ای جدا (مثلا ~/scripts) نگه دارید تا بعدا راحت‌تر آن‌ها را پیدا کنید.

تمرین کوتاه

1. فایلی به نام info.sh بسازید و داخل آن این خطوط را بنویسید:

#!/bin/bash
echo "Hello!"
echo "Today I want to practice Bash."

1. فایل را ذخیره کنید و با دستور زیر اجرا کنید:

bash info.sh

1. خط دیگری اضافه کنید که تاریخ امروز را با دستور date چاپ کند و دوباره اسکریپت را اجرا کنید.

در درس بعد، یاد می‌گیریم چگونه در اسکریپت متغیر تعریف کنیم و از آن‌ها استفاده کنیم.