درسنامه ۲-۳: دایرکتوری‌های مهم و ساختار فایل‌بندی لینوکس

در لینوکس همه‌چیز از ریشه (/) آغاز می‌شود. چند مسیر مهم:

• /home: پوشه‌های خانگی کاربران
• /etc: فایل‌های پیکربندی سیستم
• /var: داده‌های متغیر (لاگ‌ها، صف‌ها)
• /usr: برنامه‌ها و کتابخانه‌های کاربری
• /bin, /sbin: ابزارهای ضروری سیستم
• /tmp: فایل‌های موقتی
• /dev, /proc: دستگاه‌ها و اطلاعات هسته

مثال‌های پایه

pwd                 # مسیر فعلی
ls /                # فهرست ریشه
ls -l /home         # کاربران موجود
cd /etc && ls -l    # تنظیمات سیستم

نکته: تغییر و ویرایش در /etc و مسیرهای سیستمی نیاز به دقت و سطح دسترسی دارد.

تمرین کوتاه

• چند مسیر بالا را بررسی کنید و با ls -lh محتوا را ببینید.
• مسیر خانگی خود را پیدا کنید و به آن برگردید: cd ~.

نکات تکمیلی

• تفاوت /usr/bin و /bin: در توزیع‌های جدید اغلب یکسان‌سازی (symlink) شده‌اند، اما به‌طور سنتی /bin ابزارهای ضروری بوت را داشت.
• /var/log: لاگ سرویس‌ها اینجاست؛ برای بررسی سریع:

ls -lh /var/log
sudo tail -n 50 /var/log/syslog

• /proc و /sys: فایل‌های مجازی هسته؛ اندازه‌ها واقعی نیستند و روی دیسک ذخیره نمی‌شوند.

تمرین بیشتر

• با tree -L 2 /etc یا ls -R /etc | less نمای کلی از تنظیمات بگیرید.